عناوین الاحکام؛ ترجمه وشرح متن لمعه - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٢٣ - ثمره بين قول مشهور و قول مذكور

ترجمه:

مسئله پنجم‌

با بودن پدر و مادر ميّت اجداد او ارث نمى‌برند ولى مستحب است كه به آنها طعمه و نصيبى داده شود مشروط به اين كه از سدسى كه براى پدر و مادر معيّن شده يك سدس علاوه بر آن به ايشان رسيده باشد. [١]

بسا برخى از فقهاء فرموده‌اند: [٢]

اعطاء طعمه بر پدر و مادر ميّت مستحب است مشروط به اينكه نصيب ايشان از سدس مطلقا اضافه باشد اگر چه مبلغ زائد به مقدار سدس نباشد.

ثمره بين قول مشهور و قول مذكور

بين قول مشهور و قول مذكور ثمره در آن جائى ظاهر مى‌شود كه از ميّت پدر و مادر و دختر باقى مانده يا با دو دختر يكى از پدر و مادر مانده باشند چه آنكه مبلغ زائد بر سدس در ايندو فرض از سدس كمتر است لذا بنابر قول دوّم طعمه مستحب است ولى مشهور در اينجا قائل به استحباب نمى‌باشند. [٣]

[١] پس استحباب طعمه در جائى است كه با پدر و مادر ميّت فرزند اجتماع نكرده باشد زيرا در صورت مزبور هرگز از سدسى كه نصيب و فريضه ايشان است به مقدار يك سدس اضافه به آنها نمى‌رسد چه آنكه سهم آنها يا صرفا به همان مقدار سدس است مثل موردى كه فرزند ميّت پسر باشد يا اگر بيشتر از سدس نيز به آنها برسد مبلغ زائد به قدر يك سدس نيست مثل آن جائى كه از ميّت دو دختر و ابوين يا احد الابوين باقى مانده باشد.

[٢] قائل اين قول مرحوم ابن جنيد اسكافى است.

[٣] در فرضى كه با ابوين يك دختر اجتماع نموده باشد از هر شش تومان سه تومانش نصيب دختر و نفرى يك تومان به ابوين داده مى‌شود و بدين ترتيب از هر چهار تومان سه تومان به بنت و يك تومان به پدر داده شده است پس يك تومان زائد را بطور ارباعا بين دختر و پدر بايد تقسيم نمود باين نحو كه سه ربع‌